|
VELIKI
MANJEŽ ISTORIJE
U svojoj antologijskoj, uveliko već klasičnoj analizi istorijskih hronika
Vilijama Šekspira, Jan Kot je prepoznao funkcionisanje jednog
nemilosrdnog i bespogovornog principa, koji je nazvao Veliki Mehanizam
Istorije. Ovaj princip podrazumeva, kao što je dobro poznato, da se
istorijsko kretanje svodi na jedan začarani, pakleni krug, u kome svaki
uspon na vlast počinje kao pravedna borba protiv tiranije, a neminovno se
završava u novoj tiraniji. Unutrašnja nužnost tog procesa jeste ta da
pretendent, gotovo nesvesno, počinje da vrši ista ona zlodela protiv kojih
se juče pobunio i podigao na oružje, tako da ga, odmah kad dođe na vrh
lestvice vlasti, sustiže novi osvetnik i gura u provaliju... Taj
doživljaj sveta i istorije deli i Sonja Vukićević i prevodi ga, svojom
umetničkom imaginacijom, u jednu snažnu i metaforičnu viziju – u viziju
cirkusa. Kotovsko besmisleno kretanje u krugu zločina postaje, u
viziji Sonje Vukićević, groteskni cirkuski manjež, u kome se surovo i
bespoštedno – a naizgled tako veselo – izlažu, ponižavaju i mrcvare
ljudska tela i duše...
Izbor i kompilacija tekstova iz jedne pojedinačne drame su, dakle,
sprovedeni na osnovu krajnje slobodnih asocijajcija, ali je, zato, u
rasporedu drama, u njihovom međusobnom nadovezivanju, izvršena određena
gradacija. Počinje se od Tita Andronika, Šekspirove početničke
tragedije, naivne i preterane u prikazu bestijalnih i besmislenih
zločina. Nastavlja se s Otelom, u kome je zločin već ozbiljan i
organizovan, ali se zadržava u sferi privatnog, motivisan je najnižim
strastima i ostvaruje ograničen domet. Slede ga Makbet, u kome
se zločin uzdiže već na nivo državnog projekta, i Ričard III
gde, takođe, imamo organizovani državni zločin, ali koji, u svojoj
ingenioznoj monstruoznosti, gubi osnovnu funkciju i poprima gotovo
apstraktne, estetske konture – prerasta u samodovoljan i
samodopadljiv čin. Zatim dolazi Kralj Lir u kome nagomilani
zločini ne ostvaruju efekat samo u sferi privatnog i javnog života, već
pokreću i prirodne sile, dobijaju odgovarajući odjek u sveopštoj pobuni
prirode. Na kraju dolazi tragedija Hamlet, ali ne zato što bi
ona, kao što se pretpostavlja, trebalo da predstavlja svojevrsni vrhunac
u prikazu krvavog traga istorije: naprotiv, u njemu Sonja
Vukićević pronalazi malu, ali bitnu šansu za rađanje novog, pravednijeg
čoveka i sveta.
Ivan Medenica
gore
SONJA
VUKIĆEVIĆ – Kao član Baleta beogradskog Narodnog pozorišta odigrala
je celokupni klasični i neoklasični repertoar. Najznačajnije uloge
ostvarene u matičnoj kući: Mirta u Žizeli (koreografija Leonid
Lavrovski), Darinka u Darinkinom daru (kor. Vera Kostić), Debora
u Golemu (kor. Dimitrije Parlić), Afrodita u Trijumfima
Afrodite (kor. Šparemblek), Kapetan Kuka u Petru Panu (kor.
Vera Kostić), uloge u baletskim predstavama Popodne jednog fauna
(kor. Duško Trninić), i Ohridska legenda (kor. Dimitrije
Parlić), kao i baletski divertisman u operi Karmen. Sve ove
uloge su nagrađene.
Radila je koreografije za dramske predstave koje su režirali vodeći
reditelji bivše i sadašnje Jugoslavije – Dušan Jovanović, Ljubiša Ristić,
Haris Pašović, Gorčin Stojanović, Irfan Mensur, Ivana Vujić, Nikita
Milivojević, Radmila Vojvodić, Branislav Lečić, Aleksandar Popovski, Saša
Milenkovski. Sarađivala je i sa stranim rediteljima: C. Johnson (Kralj
Lir), M Hocker (Natio)...
Značajni deo njenog opusa predstavlja koreografski rad u dramskim
predstavama Jugoslovenskog dramskog pozorišta iz Beograda koji počinje
sredinom osamdesetih godina: Dozivanje ptica (r. Haris Pašović),
Lakrdijaš (r. Irfan Mensur), Poslednji dani čovečanstva
(r. Gorčin Stojanović), Plava ptica (r. Irfan Mensur), Nižinski
(r. Irfan Mensur), Majn Kampf (r. Gorčin Stojanović), Saloma
(r. Roman Viktjuk). Za ove predstave dobila je više godišnjih priznanja
JDP-a.
Za prvo izdanje međunarodnog festivala u Čividaleu radi sa rediteljkom
Ivanom Vujić predstavu Medeja po istoimenoj drami Arpada Genca.
Od sredine devedesetih počinje samostalnu koreografsku i rediteljsku
karijeru u Centru za kulturnu dekontaminaciju u Beogradu. Tu ostvaruje
četiri autorska projekta: Makbet/ONO (1996) prema tragediji
Vilijama Šekspira a na muziku Zorana Erića; Alchajmer (1998); Proces,
prema romanu Franca Kafke a na muziku Zorana Erića (1998); Mrak
letnje noći, prema komediji San letnje noći Vilijama
Šekspira (1999).
Aktivno sarađuje s rediteljem Tomažom Pandurom; igrala je u njegovim
predstavama Hazardski rečnik i Sto minuta, kao i u
višemesečnim pripremama projekta Kaligula, prema Kamijevoj
drami. S predstavom Sto minuta gostovali su na festivalu u
Ćividaleu i realizovali dvomesečnu turneju u Španiji, od Tenerifa do
Madrida.
Na predlog Vide Ognjenović, predsednika Saveta Bitefa, radi na prvoj
samostalnoj produkciji u četrdesetgodišnjoj istoriji ovog festivala,
projektu Cirkus Istorija.
gore
Iz
kritika
ISTORIJA
I BEZNAĐE
Materijalizujući tezu da je Šekspir bio pop umetnik par exelance, Cirkus
Istorija Sonje Vukićević predstavlja velike individualne i društvene
drame u ultimativnoj pop formi koja impresionira svojom odmerenom
spektakularnošću, kao i nizom kritički utemeljenih, poetsko-filozofskih
misli.
Ana TASIĆ, Politika
KRONIKA
UŽASA
Dok glumci neprestano zasipaju publiku strelicama osvještenih misli iz TShakespeareovaTopusa,
"Cirkus Istorija" funkcionira kao pismo strašnih namjera i
krvava povijest u čistom stanju u isto vreme. Predstava lebdi na tankoj
oštrici između humanosti i potpunog onečovječenja: izbrisan je ljudski
rod i njegove osobine, etika, estetika i moral, da bi se pokazalo da ono
što je vrijedilo prije stotinu godina, danas više ne vrijedi i da svijet
ovako sebičan više ne može naprijed.
Bojan MUNJIN, Feral Tribune
ISTORIJA
KAO TRAJNI CIRKUS
Ako volite veštine cirkuske umetnosti (nikada ne znam da li je cirkus
umetnost ili veština), ako se divite žonglerima, klovnovima, vratolomnoj
vožnji na koturaljkama, gimnastičkoj efektnoj igri i ostalom bogatstvu u
svetu veoma cenje zabave, onda predstavu Cirkus Istorija možete
pratiti kao veoma zadovoljan gledalac diveći se umeću naših poznatih
glumaca i glumica u sasvim različitim „ulogama“ od onih u kojima smo
navikli da ih gledamo... U prostoru cirkuskog manježa Sonja Vukićević je
stvarala svojevrstan snažan i bolan Veliki Mažnjež Istorije krvavog traga
u kojem su na zadivljujući način glumice govorile tekstove muških, a
glumci ženskih Šekspirovih likova. Sa te tako zamišljene scene struji
unisono dramatičan i dinamičan impuls svih izvođača od kojih bi svaki
ponaosob zasluživao posebno biranim rečima obrazloženu pohvalu.
Milica ZAJCEV, Danas
Cirkus
Istorija je koreodrama spektakl koji baštini najbolja iskustva
autorskog rukopisa Sonje Vukićević.
Najveće vrednost ove predstave su njeni protagonisti.
Nismo navikli da naši glumci igraju, pevaju, izvode akrobacije i sve
vreme, dramski precizno i upečatljivo, govore tekst. Od sad više ništa
nije kao pre!
Slobodan SAVIĆ, Glas javnosti
|
Igraju
